Thursday: 07 August 2003

This site will be updated on: 14 August  2003 at 17:00

Lifestyle - Leefstyl

• Formidabele vroue van weleer tot nou
• Spieëltjie, spieëltjie aan die wand
• Vrouedag vrolik gevier
• Winter lectures in Paarl
• Khomanani reaches out to youth

VROUE het 'n groot aandeel gehad in die vorming van die Paarl se gemeenskap soos ons dit vandag ken. 

Saterdag is Vrouedag en om dit te vier nooi Paarl Museum alle vroue om hulle van Vrydag tot Maandag gratis te besoek. 

As lusmaker is hier 'n paar interessante feite oor van die formidabele vroue wat u vooruitgegaan het:

* Die eerste vrou, Sara du Toit, was getroud met 'n vroeë kolonis. Op 1 Desember 1706 wou amptenare vir Guillaume du Toit van die plaas De Klyne Bosch in Daljosafat arresteer omdat hy een van Adam Tas se rebelle was. Sara het eiehandig 14 van hierdie amptenare verjaag.

* "Ek is gebore op mnr M se plaas, naby Kalabaskraal," vertel Rebecca van de Kaap, van die plaas Simonsvlei.

"Toe my baas te oud was om te boer, het hy die meeste van sy grond en goedere tussen my broers verdeel. Ek, en 'n klompie vee, is aan baas Nortjé gegee, my ma en nog vee is Franschhoek toe gestuur."

* Op 20 Maart 1814 skryf die Hottentottin Saartjie aan die goewerneur, Sir John Francis Cradock: "In die distrik van Stellenbosch onder veldkornetskap van Johan Gerhard Wagener van die Paarl, en aangrensend aan die erf van Pieter Malherbe Sr naby die Bergrivier is 'n stuk grond wat geskik is vir landbou."

Spioen

* Dan is daar die Bolandse Boerenooi-spioen. Margaretha Magdalena Joubert van De Twyfeling, Wellington, is gedurende die oorlog op aanklagte van spioenasie en hoogverraad aangehou.

Sy en haar niggie, Ita Malan, van Pretoria het  geheime nuus in suurlemoensap geskryf wat gestryk moes word om leesbaar te word. Sy is gevonnis tot vyf jaar tronkstraf met harde arbeid. Later is dit versag na ses maande tronkstraf sonder harde arbeid.

* In 1900 het daar twee massa-vrouebyeenkomste op die wynplaas, Labori et Picardi plaasgevind. 

Ongeveer 1800 vroue teken protes aan teen die gevangeneming en wegvoer van onbeskermde Boere-vroue in stryd met all wette en gebruike van oorlogvoering. 

Beswaar is ook gemaak teen die verbranding, plundering en verwoesting van privaat eiendom, waardeur vroue en kinders hulpeloos gelaat is. 

* Lizzy Phike, deesdae provinsiale parlementslid, het Paarl toe gekom toe sy nog baie jonk was.

Sy sluit in 1954 by die Food and Canning Workers' Union aan en in die 1960's word sy 'n komiteelid en in 1979 'n voltydse vakbondwerker.

Terselfdertyd raak sy betrokke by die United Women's Organisation en stig 'n plaaslike tak saam met Liz Abrahams. Gedurende die brood-veldtog in 1982 is Lizzy die eerste keer in hegtenis geneem.

* Nellie Johnson is in 1930 in Port Elizabeth gebore, is wees gelaat op 'n vroeë ouderdom en by haar oom in Rosakistraat, Paarl-Oos.

Sy is net 16 as sy in 1946 trou. Later word sy gedwing om Paarl-Oos te verlaat as gevolg van die Groepsgebiedewet.

In September 1975 maak sy die eerste crèche in Mbekweni oop.

* Maria du Toit is in 1903 in die Paarl gebore. Ten spyte van swak gesondheid studeer sy medies en werk haar hele loopbaan in sending-hospitale, onder meer in Soedan en Nigerië. Op die ouderdom van 93, skryf sy haar lewensverhaal.

* Gedurende die 1890's het Idel Schwartz, 'n immigrante handelaar, 'n winkel op Klapmuts gekoop. Later het hy sy vrou en twee dogters uit Rusland laat kom. Een van hulle, Bertha (wie se getroude van Solomon was), het later een van Suid-Afrika se bekendste parlementslede geword, waar sy baie vir die Vroue Stemregbeweging beteken het.

DIE Mev Boland Vallei kompetisie vind vanjaar die tweede keer plaas.

Vroue wat geskei of getroud is, oud of jonk, weduwees neem aan die kompetisie deel.

Die kroning is op 14 Augustus in die Paarlse stadsaal.

Die opbrengs van die kompetisie gaan vir die Kankervereniging en die Vigs-wesie projek van Ikhwezi, wat poog om dié kinders binne familieverband te ondersteun en te versorg.

Navrae en besprekings vir kaartjies vir die aand kan gerig word aan Sophie Adams, 868-1948.

HEELWAT programme word Saterdag in Drakenstein aangebied om Nasionale Vrouedag te vier en Die Paarl Distrik Geslagsforum van die Departement Welsyn loods terselfdertyd hul Vierjaarplan.

'n Heerlike sjampanje-ontbyt word die oggend om 09:00 vir 09:30 in die saal van die NG Kerk Suider-Paarl gehou.

Die program word deur Devine Foods, die spyseniersafdeling van Piper's restaurant, aangebied en die opbrengs gaan na Kansa.

Kansa sorg vir 'n praatjie oor "Kanker en die Vrou". 'n Spreker sal ook gesels oor haarversorging.

Kaartjies is R70 elk by Sandra Beck 871-1835.

Die Paarl Blommeklub bied om 14:30 'n unieke demonstrasie deur nasionale demonstrateur, Emmie Pabst, in die saal van die NGK Drakenstein in Denneburg.

Sy het al wêreldwyd haar slag met blommekuns beoefen en was een van die Wes-Kapenaars wat in 1999 die Wêreldskou in Durban bygewoon het.

Tydens dié demonstrasie sal verrassende rangskikkings wat die vrou uitbeeld deur lede van die blommeklub gedoen word vir besigtiging.

Vir navrae of kaartjies bel Bessie van Zyl by 872-6864/24 of Pieter Coetzee by 872-5171.

'n Talentvolle sanger van die Paarl, Christaline Dampies, tree die aand tydens 'n skemeronthaal by Nelson's Creek op.

Kaartjies vir die uitvoering (R60) is beskikbaar van haar ma, Marjory, by 084-8555-414.

Bertha Cronjé, weduwee van Hansie Cronjé, is die hoofspreker by 'n sjampanje-ontbyt om 10:00 in Malmesbury se stadsaal, aangebied deur NGK Swartland.

Bertha, wat slegs die tweede keer na die tragiese dood van haar man in die openbaar optree, sal insig gee in die krag wat haar as vrou deur moeilike tye gedra het.

Kaartjies ten R65 sluit ontbyt in. Bespreek by Wilma Rossouw, telefoon 082-578-2247.

A SEASON of four winter lectures will be presented at the Hout Street Gallery in Paarl by the Drakenstein Heritage Foundation on four consecutive Thursday evenings, from tonight.

Tonight at 20:00 dr Judy Maguire will take the audience on the spoor of the early inhabitants of the Southern Cape and Karoo.

* On 14 August Dr Dan Sleigh will talk on the remarkable life and work of Simon van der Stel.

Lectures cost R25 each, or R80 for the season, including drinks and refreshments. To book,phone 872-5030.

KHOMANANI'S Youth Aids Awareness road show is coming to Paarl next week. The road show, with the theme "Our choice, our time, our future", will be visiting Desmond Tutu High School in Paarl on 7 August and Mbekweni Stadium om 9 August from 11:00.

The aim of the road show is to take the fight against HIV and Aids to young people in rural schools.

The road show has been travelling around the country for the past ten months engaging young people actively in the fight against HIV and AIDS

Using a participatory method, with an emphasis on entertaining audiences, the road show presents four main messages: "I choose to wait"; "I choose to be safe"; "It's time to care"; and "I'm not for sale".

The messages are designed to help young people delay sexual onset and, where they are already sexually active, to practice safer sex.

Feedback from the provinces already visited, has been positive from the learners, many of whom have chosen to wait or to be safe when practising sex.

In addition to a good response from male learners, female learners have become more empowered with their sexuality and are making informed decisions about their futures.

The campaign educates and empowers youth ambassadors to become advocates within their schools and communities.

The Khomanani Youth Roadshow has also partnered with Soul City to encourage and assist communities in registering for Child Support Grants. 

The Department of Social Services and the Department of Home Affairs, together with the South African Police Service (SAPS), will all be present at the Learner Festival in Mbekweni on Saturday, 9 August from 11:00, and will be available to enrol children for the grants.

Children can also apply for ID documents and birth certificates at the learner festival.