|
ALLES is nie pluis op Kweekvlei nie. Dit is nou die plaas wat verlede jaar 10 km noord van Wellington in Agter-Groenberg gekoop is vir R4,8 miljoen. Die plaas is sowat 206 hektaar groot.
Kweekvlei is deur Biz Afrika 1781, met 'n ledetal van 74 (almal oudweermaglede van die SA Kaapse Korps of hul verwante), aangekoop.
Die fondse is verkry uit 'n skenking van Departement Grondsake (R3 miljoen LRAD-toekenning) en 'n lening van die Landbank (R2 miljoen).
'n Direksie bestuur die plaas namens die lede. Daar woon ook vier plaaswerkergesinne op die plaas.
Die hoofprodukte van Kweekvlei is grootmaat ongepasteuriseerde melk, asook wit en rooi wyndruiwe, sowat 300 ton.
Biz Afrika 1781 Bpk was die eerste swart bemagtigingsgroep in die Boland wat 'n plaas ten volle besit met behulp van die regering se grondhervormingsinisiatief van die regering.
Gerugte van ongerymdhede doen geruime tyd reeds die ronde. Só is daar bewerings dat werkers nie hul volle salarisse betaal word nie. Blykbaar het werkers ook een naweek van die direkteure op die plaas aangehou totdat die polisie hulle kom ontset het.
Twee moedelose vroue het hul nood by die Paarl Post kom bekla. Volgens hulle word hul mans meestal net een week per maand betaal.
Hoewel daar geld vir elektrisiteit afgetrek word, het die werkershuise reeds geruime tyd nie meer krag nie.
"Ons moet ver loop om brandhout te gaan soek vir kosmaak," vertel hulle.
Vrydag het die direkteure glo 'n bees geslag in 'n poging om kos aan die mense te gee.
Vroeër die maand het die werkers vir arbeidskonsultant Leon Coetzee aangestel om hul belange te beskerm.
Hy is baie bekommerd oor die toestand: "Die mense se begrafnisdekking het reeds verval en ek kon nog nie vasstel of hulle werkloosheidsversekering op datum is nie."
Hy het die direksie tot Dinsdag 17:00 geleentheid gegee om die mense se agterstallige lone te betaal, anders sal die saak arbeidshof toe gaan.
Woensdagoggend het hy nog niks gehoor nie: "Ek is baie ontsteld, die mense oorleef op aalmoese," het hy aan die Paarl Post gesê.
'n Vergadering is die eerste keer op 29 Augustus met aandeelhouers gehou om hulle in te lig oor die situasie.
Volgens aandeelhouers het Jacobus Fortuin, voorsitter van die direksie, by dié vergadering erken dat hulle hulself aangestel het.
Die ander oorspronklike direkteure is Phillip Booysen, Fiona Matthews, Charles Pietersen en Kallie Geslin.
Daar is aangevoer dat daar volskaalse wanorde op die plaas heers, insluitend bedrog, diefstal, laksheid, asook 'n gebrek aan respek en dissipline.
'n Regsgeleerde wat deur Fortuin ingeroep is, Jan Daniëls, het die situasie glo as 'n ramp beskryf en gesê aandeelhouers is mislei.
By dié vergadering is daar ook aangekondig dat die staat in Oktober 'n verdere R1,2 miljoen rand aan die plaas beskikbaar gaan stel.
Die aandeelhouers het toe besluit dat die geld gebruik sal word om professionele mense aan te stel om die plaas te bestuur, wat nie aandele besit nie.
Sondag sou daar 'n jaarvergadering gehou word. Daarvan het niks gekom nie, want daar was skynbaar geen kworum en ook geen finansiële state beskikbaar nie.
Die direksie is in twee verdeel en na bewering wou-wou die twee groepe net handgemeen raak.
Paarl Post het die voorsitter, Fortuin, geskakel om agter die kap van die byl te probeer kom. Hy het egter geweier om enige inligting te gee en het gesê hy is nie gemagtig om enigiets te sê nie - nie eers hoeveel mense die vergadering bygewoon het nie.
Hy wou ook nie kommentaar lewer nie oor aantygings dat geld wat gemaak word met die melkery, "uit die bank verdwyn".
Aandeelhouers wat met die Paarl Post gepraat het, voel dat die direksie vervang moet word met mense wat kan boer.
'n Vergadering van aandeelhouers sal weer op Sondag 7 November om 10:00 in die Colibri-saal gehou word.
* An agricultural empowerment for former members of the SA Defence Force is on the verge of collapse. |